Gids voor beginners
Beginnen met crypto: de complete gids voor beginners
Je wilt beginnen met crypto, maar waar start je? In deze gids lopen we in acht stappen alles door: van je budget en de belangrijkste begrippen tot je eerste aankoop, veilig bewaren en het herkennen van oplichting.
Beginnen met crypto in het kort
- Budget: leg alleen geld in dat je echt kunt missen
- Beurs: kies een aanbieder met een MiCA-vergunning
- Start klein: begin met een klein bedrag en leer onderweg
- Veiligheid: zet tweestapsverificatie aan en deel nooit je herstelzin
- Belasting: crypto valt in box 3 van je aangifte
Wat is crypto eigenlijk?
Crypto, of cryptocurrency, is digitaal geld dat niet door een bank of overheid wordt uitgegeven. Een netwerk van computers houdt bij wie wat bezit, in een openbaar kasboek dat blockchain heet. Bitcoin was in 2009 de eerste cryptomunt. Inmiddels zijn er duizenden, met elk een eigen doel: van digitaal goud tot netwerken voor apps en snelle internationale betalingen.
Wil je eerst meer weten over de bekendste munten? Lees dan onze uitleg over Bitcoin, Ethereum en XRP. In deze gids gaan we vooral over de praktijk: hoe begin je, en hoe doe je dat veilig?
Stap 1: Bepaal je doel en je budget
Voordat je iets koopt, is het goed om te weten waarom je wilt beginnen. Wil je crypto leren kennen met een klein bedrag? Wil je op lange termijn een deel van je spaargeld in crypto beleggen? Of ben je vooral nieuwsgierig naar de technologie? Je doel bepaalt hoeveel tijd en geld je erin steekt.
De belangrijkste regel: leg alleen geld in dat je echt kunt missen. Cryptokoersen kunnen in korte tijd flink dalen. Gebruik dus geen geld dat je nodig hebt voor de huur, je boodschappen of een buffer voor onverwachte kosten. Veel beginners kiezen een vast bedrag per maand dat ze zonder zorgen kunnen missen.
Leg alleen geld in dat je kunt missen. Dat is de belangrijkste regel van allemaal.
Coinspot.nl
Stap 2: Leer de belangrijkste begrippen
De cryptowereld zit vol vaktermen. Je hoeft ze niet allemaal te kennen, maar met deze basisbegrippen kom je een heel eind:
| Begrip | Wat betekent het? |
|---|---|
| Blockchain | Het openbare kasboek waarin alle transacties van een munt staan. |
| Cryptobeurs (exchange) | Een platform waar je crypto koopt en verkoopt met euro’s. |
| Wallet | Een app of apparaat waarmee je crypto bewaart en verstuurt. |
| Herstelzin | 12 of 24 woorden waarmee je toegang hebt tot je wallet. Deel je nooit. |
| Openbaar adres | Het ‘rekeningnummer’ van je wallet, dat je mag delen om crypto te ontvangen. |
| Stablecoin | Een cryptomunt die de waarde van bijvoorbeeld de dollar of euro volgt. |
| Volatiliteit | Hoe sterk een koers op en neer beweegt. Crypto is zeer volatiel. |
| Spread | Het verschil tussen de koop- en verkoopprijs: een verborgen vorm van kosten. |
| Spreiden (DCA) | Periodiek een vast bedrag inleggen in plaats van alles in één keer. |
Stap 3: Kies een betrouwbare cryptobeurs
De meeste beginners kopen hun eerste crypto bij een cryptobeurs. Daar betaal je met euro’s en zie je je crypto direct in je account. Kies je beurs zorgvuldig: het is de plek waar je geld en crypto staan.
In de Europese Unie gelden sinds de Europese cryptowet MiCA strenge regels voor aanbieders van cryptodiensten. Zij hebben een vergunning nodig en moeten zich aan regels houden voor onder meer het bewaren van klantgeld, informatie aan klanten en het voorkomen van witwassen. In Nederland houdt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) toezicht. In het register van de AFM kun je controleren of een aanbieder een vergunning heeft.
Let naast de vergunning ook op de kosten. Sommige beurzen rekenen een vast percentage per aankoop, andere verdienen vooral aan de spread. Vergelijk dus niet alleen het tarief, maar ook de prijs die je echt betaalt. En kijk of de beurs de munten heeft die jij wilt kopen.
Stap 4: Maak je account aan en beveilig het
Bij een beurs met een vergunning maak je een account aan met je naam, e-mailadres en telefoonnummer. Daarna bevestig je je identiteit, bijvoorbeeld met een foto van je paspoort of ID-kaart en een selfie. Dat is verplicht: beurzen moeten volgens de regels tegen witwassen weten wie hun klanten zijn. Meestal is dit binnen enkele minuten tot een dag geregeld.
Zet daarna direct tweestapsverificatie (2FA) aan. Je logt dan niet alleen in met je wachtwoord, maar ook met een code uit een authenticator-app op je telefoon. Een app is veiliger dan een code per sms. Gebruik bovendien een sterk wachtwoord dat je nergens anders gebruikt.
Stap 5: Doe je eerste aankoop
Is je account klaar, dan stort je euro’s, bijvoorbeeld met iDEAL. Daarna kies je de munt die je wilt kopen en het bedrag. Begin klein: met een paar tientjes leer je hoe het werkt, zonder dat een fout veel kost. Bij de meeste beurzen kun je ook delen van een munt kopen, dus je hoeft geen hele bitcoin te betalen.
Veel beginners kiezen ervoor om hun aankopen te spreiden. Je legt dan bijvoorbeeld elke maand hetzelfde bedrag in, ongeacht de koers. Dat heet ook wel dollar cost averaging (DCA). Is de prijs laag, dan koop je meer; is hij hoog, dan koop je minder. Zo voorkom je dat je al je geld inlegt op een ongelukkig moment.
Spreiden is geen garantie op winst. Daalt de koers lange tijd, dan daalt ook de waarde van wat je hebt gekocht. Het helpt wel om rustig te blijven en niet te reageren op elke koersbeweging.
Stap 6: Bewaar je crypto veilig
Na je aankoop staat je crypto in je account bij de beurs. Dat is makkelijk: de beurs bewaart de sleutels voor je. Voor kleine bedragen kiezen veel beginners daarvoor. Bezit je meer crypto, dan kan een eigen wallet een goede stap zijn. Je beheert je sleutels dan zelf en bent niet afhankelijk van de beurs.
Kies je voor een eigen wallet, dan krijg je een herstelzin van 12 of 24 woorden. Daarmee kun je je wallet altijd terugzetten, ook als je telefoon of apparaat kwijtraakt. Schrijf de herstelzin op papier, bewaar hem op een veilige plek en maak er geen foto of digitale kopie van. Wie je herstelzin heeft, heeft je crypto.
Een echte beurs of wallet vraagt nooit om je herstelzin. Wie erom vraagt, wil je crypto.
Coinspot.nl
Stap 7: Herken oplichting
Waar geld te verdienen valt, zijn oplichters. In de cryptowereld gaat het vaak om nepbeleggingen, nepwebsites die op echte beurzen lijken en mensen die zich voordoen als helpdesk. De AFM waarschuwt hier regelmatig voor. Lees bijvoorbeeld ons artikel over boilerrooms en hoe je ze herkent.
Twijfel je over een aanbieder? Controleer dan of hij een vergunning heeft en of de AFM een waarschuwing over hem heeft gepubliceerd. Klik niet op links in onverwachte e-mails of berichten, maar typ het adres van je beurs zelf in. En installeer nooit software waarmee iemand anders op je computer kan meekijken.
Stap 8: Houd je administratie bij
In Nederland valt crypto onder box 3 van de inkomstenbelasting: sparen en beleggen. Wat telt is de waarde van je crypto op 1 januari van het belastingjaar. Die geef je op in je aangifte, samen met je andere bezittingen. Bewaar daarom een overzicht van je bezit op 1 januari. De meeste beurzen bieden een jaaroverzicht dat je kunt downloaden.
Houd ook bij wat je wanneer hebt gekocht en verkocht. Dat geeft je inzicht in je eigen resultaten en is handig als je later vragen hebt over je aangifte. Twijfel je over je situatie, kijk dan op de website van de Belastingdienst.
Veelgemaakte fouten van beginners
- Te veel tegelijk inleggen: begin klein en bouw het rustig op.
- Achter hypes aanrennen: een munt die in een week verdubbelt, kan net zo snel weer dalen.
- Paniekverkoop: wie bij elke daling verkoopt, maakt verliezen definitief. Bepaal vooraf je plan.
- Herstelzin digitaal bewaren: een foto of notitie in de cloud kan worden gehackt.
- Verkeerd netwerk of adres: controleer bij het versturen altijd het adres en het netwerk, en bij XRP de destination tag.
- Alles op één munt zetten: spreid je risico als je meer gaat inleggen.
Let op: investeren in crypto brengt je geld in gevaar. Koersen kunnen sterk schommelen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Deze gids is algemene informatie en geen financieel advies.
Veelgestelde vragen over beginnen met crypto
Hoeveel geld heb ik nodig om te beginnen?
Bij veel beurzen kun je al met een klein bedrag beginnen, omdat je ook delen van een munt kunt kopen. Begin met een bedrag dat je kunt missen en waarmee je rustig kunt leren hoe het werkt.
Welke crypto moet ik als eerste kopen?
Dat bepaal je zelf; wij geven geen advies over welke munt je moet kopen. Veel beginners kijken eerst naar de bekendste munten, zoals Bitcoin en Ethereum. Lees je in, begrijp wat een munt doet en spreid je risico.
Is crypto legaal in Nederland?
Ja, je mag in Nederland crypto kopen, bezitten en verkopen. Aanbieders van cryptodiensten hebben onder de Europese MiCA-regels wel een vergunning nodig. In Nederland houdt de AFM daar toezicht op.
Moet ik belasting betalen over crypto?
Crypto valt in box 3 van de inkomstenbelasting. Je geeft de waarde op 1 januari op als bezitting. Kijk voor je eigen situatie op de website van de Belastingdienst.
Wat gebeurt er als mijn beurs failliet gaat?
Onder MiCA moeten aanbieders de crypto van klanten gescheiden houden van hun eigen bezit. Toch blijft er een risico als je alles bij één partij laat staan. Daarom kiezen veel mensen bij grotere bedragen voor een eigen wallet.
Wat is spreiden of DCA?
Bij spreiden, ook wel dollar cost averaging (DCA), leg je periodiek een vast bedrag in, bijvoorbeeld elke maand. Zo koop je niet alles op één moment en word je minder afhankelijk van de koers op die dag. Het is geen garantie op winst.
Kan ik al mijn geld kwijtraken?
Ja. Cryptokoersen kunnen sterk dalen en sommige projecten verdwijnen helemaal. Ook door oplichting of het verliezen van je herstelzin kun je je crypto kwijtraken. Leg daarom alleen in wat je kunt missen.
Hoe lang duurt het voordat ik kan beginnen?
Een account aanmaken en je identiteit bevestigen duurt bij de meeste beurzen enkele minuten tot een dag. Daarna kun je met iDEAL storten en direct je eerste aankoop doen.
Bronnen: AFM (toezicht op cryptodienstverleners onder MiCA en waarschuwingslijst), Europese verordening markten in cryptoactiva (MiCA) en de Belastingdienst (crypto in box 3).